Geen tied meer

 Je hebt Google vertaler voor eigenlijk alle talen ter wereld. Alleen als ik zoek naar de vertaling van het woord: "geen", in het Drents, dan heb ik toch veel moeite. Volgens mij is het "gien". Ik hoor het wel van mijn familie en vrienden uit het mooie Drenthe.  

Mijn tied is er af. Het uitstekende weefsel wat overbleef na de amputatie van mijn linkerborst, is weg. Op maandag de 13e, geen ongeluksdag, is het weggehaald. Ik keek er niet meer tegenop. Ik keek er juist naar uit. Elke dag had ik last van m'n derde tiet, of rug borst zoals het liefdevol werd genoemd door intimi. Humor is een raar ding in het leven van iemand die ziek is of ziek is geweest. Soms is de zwartste humor een manier om dingen even te relativeren. Je moet alleen even goed inschatten bij wie je die zwarte humor kunt bezigen.  Niet iedereen kan het hebben. Hier thuis en op mijn werk kan en kon het soms niet zwarter. Voor ons hilarisch en soms ook wel iets te veel. Dat laatste komt echt door de bui waar we dan inzitten. Het ene moment kun je het wel hebben, het andere moment niet. 

Als je een veilig thuis hebt, dan kun je dat goed bespreken met elkaar en kun je je grenzen aangeven. Het bespreken van dingen die je niet leuk vind of grenzen aangeven als daar overheen gegaan wordt is een kunst. Hoe pak je dat aan? Soms heb je toch van die buien dat als er iets gebeurt dat je dan explodeert? En dat je even schijt hebt aan de gevoelens van de ander? Je moet het kwijt, toch? Hoe vaak schreeuw je het uit tegen je dierbare? Om zeker te weten dat je punt is gemaakt of dat je zeker weet dat de ander duidelijk te horen krijgt wat hij of zij heeft fout gedaan? Het "Ik ben boos en dus gooi ik m'n waterval even over je heen, al zit je daar nu even niet op te wachten" principe. "En nou ben ik het zat!" "Hou je mond! Ik ben aan het woord!" "Jij gaat over MIJN grens!" En dan het liefst met verheven stem en het bijhorende volume. Misschien wat gebaren erbij. En vooral boos kijken. Die diepe golf die naar boven moet. En die golf die ook vaak komt als je er geen zin in hebt. Want die was ligt nog steeds niet daar waar het hoort namelijk in de wasmand. Die spullen op de trap liggen er ook nog. De bril van de wc die omhoog staat. De aardappelen die over koken. Die zin die de ander op een verkeerde manier zegt volgens jou. Die knoppen waar iedereen om je heen maar op blijft drukken net zo lang tot de juiste knop is gevonden of die druppel die die emmer doet overlopen. Stoom uit je oren! Je kunt toch niet anders dan ontploffen, schreeuwen, janken, gooien? En dan ben je op dat moment ook nog ongesteld of je bent heerlijk in de overgang of je hebt een drukke dag gehad op je werk. Het is je recht om te ontploffen! Te schreeuwen! 

Nope, dat is niet waar. Althans, volgens mijn geloof. En een geloof is het voor mij. Wat u niet wil dat u geschied, doe dat ook een ander niet. Dat is mijn motto. Je bent verantwoordelijk voor je eigen gedachten en je bent verantwoordelijk voor wat er uit jouw mond komt. Wil je niet dat er tegen je wordt geschreeuwd? Doe het zelf dan ook niet. Haal adem en praat met elkaar zoals je zelf toegesproken wil worden. Je bent verantwoordelijk voor wat er uit je mond komt en hoe het je mond verlaat. Het is echt zo simpel. Wordt er bij ons niet geschreeuwd? Nee, zo goed als niet. Als de waterval komt zonder dat ik er controle over heb, dan nog schreeuw ik niet en bespreek ik het bijna altijd direct. En vaak lukt het me om tot 10 te tellen en eerst na te denken over wat ik wil zeggen en vooral goe ik het wil zeggen. Zeg ik het zo goed of kan ik het toch nog beter en rustiger verwoorden. Zo voorkomen we dat de gemoederen hoog oplopen. En tegelijkertijd leer je van de ander waar zijn of haar grenzen liggen. 

Het mooie is namelijk, dat als je echt even eerlijk kijkt wat er bij je gebeurt, dat het vaak iets bij jezelf is wat wordt getriggerd. Waarom ben ik ineens boos om wat een ander zegt of doet? Ga maar eens na. Waarom ben ik nou zo boos of verdrietig? Als ik goed nadenk dan kom ik er vaak achter dat de reden dat ik boos wordt, dat het is om iets wat bij mijzelf niet goed zit. Heb ik het dan fout als ik 100 keer gevraagd heb om die was in de wasmand te gooien? Nee, natuurlijk niet. Het is frustrerend en vervelend als dat nog steeds niet lukt. Denk je dat boos worden dan helpt? Nope! Sterker nog vaak bereik ik het tegenovergestelde. Het kost mij te veel energie om boos te reageren. Samen praten en kijken naar een oplossing is veel beter. Werkt dit altijd? Nope! Het is blijven ontwikkelen en leren. Leren over je je eigen vermogen om goed te kunnen communiceren met jezelf en met elkaar. Want al schrijf ik het even simpel op. Ook ik zit wel vaak te janken in m'n uppie omdat ik het he-le-maal zat ben met de anderen om mij heen. Maakt dat een excuus om je controle te verliezen en boos te reageren? Ik vind van niet. Want weet jij de reden waarom iemand zo doet of reageerd? Ja, gefeliciteerd, u heeft de laatste glazen bol waarmee je in iemands hoofd of emotie kunt kijken. Je weet niet wat er bij iemand anders speelt en een ander weet dat niet van jou. Tenzij! Tenzij je praat met elkaar. 

Reden van deze pleidooi is dat dit een belangrijk punt is op dit moment in ons leven. Omdat de rek er uit is en alles te lang duurt groeit ook de frustratie en de vermoeidheid. Plus je ontwikkeld. Je ontwikkeld als mens individueel en je ontwikkeld als ouder en kind en als partners. En bovenal als gezin. Al die verschillende relaties ontwikkelen. Vooral na een periode van heftige impact zoals ziekte,  dood, ontslag of wat dan ook. Alleen niet in hetzelfde tempo en op hetzelfde niveau. Die situatie maakt dat het communiceren elke keer veranderd en dat er elke keer andere gevoelens en emoties spelen die elk weer een andere aanpak nodig hebben. Belangrijkste punt is dat we als gezin hier doorheen moeten. Natuurlijk ieder individueel ook. Maar vooral als gezin omdat we de komende jaren nog wel bij elkaar op de lip zitten in verband met de woningnood. We hebben dus geen keus. En moeten kiezen voor de beste oplossing om met elkaar door 1 deur te kunnen blijven gaan. En dat is praten. Zitten met elkaar. Bij ons noemen we het een kampvuur. Praten over moeilijke punten zoals gevoelens en wat het met je doet, wat je voelt en wat je ervaart. En kijken naar oplossingen. Ja dat gaat gepaard met janken en frustraties. Wij hebben dan 2 regels. We praten op een normale toon zonder verwijten en zonder verheffing van de stem. En we verlaten nooit het huis als er iets niet is uitgesproken. Als er onderweg dan iets gebeurt is een heftig moment het laatste wat je mee maakt. Dat wil niemand. En die 2 regels zijn heilig en we spreken elkaar hier op aan. 

Doordat we op deze manier een veilig omgeving hebben gecreëerd is er ruimte. Ruimte om veilig te ontwikkelen. Ieder op zijn manier. Ik als herstellend kanker overwinnaar met nog zoveel obstakels op haar pad. John als partner van en vader van. En Robert als kind van en opgroeiend adolescent. Met een veilig omgeving voor ons gezin. Hoe moeilijk de periode nu ook is voor ons 3. Met onze manier van dealen met de problemen is ons gezin nog steeds zo ontzettend hecht. Ook deze problemen gaan we te lijf en komen we weer sterker uit. Het duurt gewoon te lang. We blijven ademen. We blijven praten. We blijven ontwikkelen. Het komt goed.

Mijn herstel na de operatie gaat goed. Ik begin lekkerder in m'n vel te zitten. Hoofd is rustig en ben weer iets meer aan het studderen in huis. Studderen is west-fries voor een beetje aanrommelen. Niet te verwarren met studeren. Dat is nog beetje te hoog gegrepen. Ik mag ook met trots vertellen dat de chirurg enorm tevreden was met een cliënt die goed luisterde en haar pijn verbeet zodat ie lekker door kon werken. Schouderklopje aan mezelf. 

Fijne sinterklaas allemaal. Voor iedereen die stout is geweest het afgelopen jaar: zie jullie in Spanje 😈